12 januari 2026 – Vandaag hebben we een zienswijze ingediend op het Natuurbeheerplan 2027 van de provincie Zuid-Holland. Het beheerplan bevat onder meer regels voor boeren om subsidie krijgen om hun land geschikter te maken voor weidevogels.
We hebben de provincie gevraagd om als voorwaarde voor voor de subsidie te stellen dat de boeren geen “schuurkatten” meer houden. Deze katten lopen los rond rondom de boerderij en verstoren en doden weidevogels. Als de katten niet geneutraliseerd worden, kunnen ze bovendien zorgen voor de aanwas van nieuwe nestjes kittens. Als deze kittens niet in de buurt van mensen opgroeien, worden het verwilderde katten, die nog schadelijker zijn voor de weidevogels.
De tekst van de zienswijze is hieronder geplakt. De provincie moet bij de vaststelling van het natuurbeheerplan reageren op de zienswijze. Een ieder kan nog tot en met 20 februari 2026 een zienswijze indienen op het beheerplan. Dat kan via deze link: Natuurbeheerplan Zuid-Holland 2027 – Provincie Zuid-Holland De tekst van het beheerplan staat in de PDF aan de rechterkant van de pagina.
Geachte GS van Zuid-Holland,
In het “Natuurbeheerplan Zuid-Holland 2027” komt het woord weidevogel of weidevogels 35 keer voor. Er is zelfs voorzien in een “aanvalsplan grutto”. U wilt weidevogels beschermen en dat is uiteraard positief. Het woord “kat” komt echter nul keer voor. Kennelijk laat u het loslopen van huiskatten ongemoeid. Dat is jammer, omdat loslopende huiskatten een probleem zijn voor grondbroedende vogels. Het is vijf voor twaalf voor de weidevogels. Elke drukfactor die kan worden weggenomen is welkom. Er worden zelfs inheemse roofdieren afgeschoten om de weidevogels te beschermen. Het is daarom voor de hand liggend dat uw provincie het loslaten van exotische roofdieren aan banden legt. U heeft zelf de kennis en expertise om te bedenken hoe u uw netwerk, subsidie, enzovoort het beste in kunt zetten om het loslopen van huiskatten te verminderen. Desalniettemin geef ik u een voorbeeld van een maatregel die u kunt treffen.
Zoals u weet houden boeren er vaak zogenaamde “schuurkatten” op na. Dit zijn katten die los rondlopen op het erf met als doel om het aantal knaagdieren te beperken. Het ligt voor de hand dat u regels opneemt in het natuurbeheerplan om het houden van schuurkatten te verbieden of te ontmoedigen. Het is niet voor de hand liggend om boeren subsidie te verstrekken om de weidevogels te beschermen, als de boer katten laat rondlopen in diezelfde weidevogelgebieden. U zou als voorwaarde voor subsidie kunnen stellen dat de boer de katten wegdoet, of in elk geval laat neutraliseren en geen nieuwe katten meer neemt.
Het vrij rondzwerven van schuurkatten is schadelijk voor de natuur en voor de kat zelf. Ik ben in de jaren 80 opgegroeid op het Friese platteland. Ik kan me herinneren dat de schuurkatten van mijn oom ook vaak vogels doodden. Op de plekken waar de katten hun prooien oppeuzelden lagen dan stapeltjes botten en veren. U zou het niet accepteren als een boer ongediertebestrijdingsmiddel overal zou rondstrooien, kilometers rondom de boerderij, en daar vogels aan zouden doodgaan. Dat is helaas wel precies wat er gebeurt als boeren katten rondom de boerderij laten zwerven. Zwerven, want de boer houdt geen toezicht op de kat en de kat. Voor de katten zelf is het ook geen pretje. Ik kan me herinneren dat er af en toe een kat in een machine verdween, tussen een schuurdeur terechtkwam, vergif opat of simpelweg nooit meer teruggezien werd, vooral in het jachtseizoen.
Het meest schadelijk zijn de schuurkatten die niet geneutraliseerd zijn. Die leggen grotere afstanden af, verstoren meer, jagen meer en zorgen voor ongewenste nestjes. Als de kittens van schuurkatten zonder menselijk contact opgroeien, dan worden het verwilderde katten. Die schuwen contact met mensen en zorgen zelf voor hun eten door te jagen. Ik ben zelf eigenaar van een kat genaamd Tomke. Deze kat komt echter niet verder dan de omheinde tuin. Zo kan de kat veilig buiten spelen.
Overigens, zoals u weet is het loslaten van dieren in de natuur niet toegestaan. Het zonder meer los laten lopen van een huiskat rondom de boerderij komt neer op het introduceren van een dier in de natuur. Er is immers geen enkele garantie dat de kat niet de benen neemt en niet meer terugkomt. Zie ook rechtsoverweging 9 in deze uitspraak. In de uitspraak zet de rechter uiteen wanneer er géén sprake is van uitzetten. Daaruit kan worden afgeleid wanneer er dus wél sprake is van uitzetten. Zie https://omgevingsweb.nl/jurisprudentie/eclinlrbams20217848/ In dit licht is het zeker niet teveel gevraagd van boeren die subsidie voor natuurbescherming van u ontvangen te vragen om meer moderne en selectieve methoden voor de knaagdierenbestrijding in te zetten.
Met vriendelijke groet,
Roel van Dijk
Voorzitter Huiskat Thuiskat