7 mei 2026 – In de zomer van 2025 hebben we een enquête uitgezet onder alle huishoudens op Schiermonnikoog. We hebben de bewoners daarin vragen gesteld over hun katten, hun mening over natuurbescherming en maatregelen om predatie door katten te verminderen. Een derde van de eilanders heeft de enquête ingevuld. Daarmee kunnen we betrouwbare uitspraken doen over de katten van de eilanders. Wij bedanken bij deze de eilanders voor het invullen van de enquête!
De enquête is belangrijk omdat Schiermonnikoog voor meer dan 90% uit natuurgebied bestaat en het eiland een belangrijk vogelreservaat is. Behalve de rat en kat zijn er geen landroofdieren die vogels of hun eieren eten. Er zijn naar schatting enkele tientallen verwilderde katten in het natuurgebied. De verwilderde katten worden hopelijk later dit jaar weggevangen. Uit eerder onderzoek is gebleken dat verwilderde katten veel wilde vogels doden.
Over de katten van de eilanders was nog niet zoveel bekend. Daarom hebben we een enquête uitgezet. We wilden bijvoorbeeld nagaan hoeveel katten er waren, hoevaak ze loslopen en of ze geneutraliseerd zijn of niet. Daarmee konden we ook inschatten of er een risico was dat de katten van de eilanders zorgen voor nieuwe aanwas van verwilderde katten. Ook hebben we het draagvlak bij eilanders gepeild om predatie van hun katten te beperken.
We hebben verslag hieronder geplaatst. De volledige versie is ook in PDF te downloaden en staat ook op de website van Nationaal Park Schiermonnikoog. Voor wie weinig tijd heeft: het verslag begint met een samenvatting.
Verslag enquête “Dorpskatten Schiermonnikoog”
Katten van eilandbewoners, maatregelen tegen predatie en draagvlak voor preventie.
Enquête: zomer 2025
Verslag: 24 februari 2026
Met correctie 4 maart 2026, aanvulling 6 mei 2026
Initiatief: Huiskat Thuiskat
Opdrachtgever en medefinancier: Nationaal Park Schiermonnikoog
Verslag: Huiskat Thuiskat (Roel van Dijk)
Enquêtes: Huiskat Thuiskat
Onderzoek: Ellen Erres, student diermanagement Van Hall Larenstein
Ondersteuning ophalen enquêtes: Johan van Leuken en Renate van Berlo
Inhoud (paginanummers beschikbaar in de PDF versie van het verslag)
Samenvatting
Inleiding
Deel 1. Wat is bekend over de huiskatten van de eilandbewoners?
Deel 2. Wat willen katteneigenaren doen tegen het jachtgedrag van hun kat?
Deel 3. Wat vinden eilandbewoners van loslopende katten en de natuur?
Deel 4 Hoeveel katten zijn er op het eiland die niet van bewoners zijn?
Dorpskatten Schiermonnikoog: kansen en bedreigingen
Verantwoording
Bijlage: 1 enquête bewoners en de uitslagen
Bijlage 2 enquête bezoekers
Samenvatting
Dit onderzoek gaat vooral over de katten van de vaste bewoners van Schiermonnikoog, de “dorpskatten”. Het kattenbezit op Schiermonnikoog is bijna hetzelfde als het gemiddelde in het westen van Nederland. Uit ons onderzoek blijkt dat de bewoners gezamenlijk ongeveer 227 katten houden. Ongeveer 83% van de eigenaren laat de kat regelmatig loslopen. Ongeveer 90% van de katten is geneutraliseerd. Desondanks is één op vijf dorpskatten op Schiermonnikoog geboren. Bovendien waren er bij de inzenders van de enquêtes de afgelopen twee jaar 13 kittens geboren. Bijna 80% van de katten is gechipt en geregistreerd, maar er zijn de afgelopen twee jaar tenminste zeven katten vermist geraakt en niet meer teruggevonden. Behalve binnenhouden zijn er meerdere manieren om het vangen van wilde dieren door katten te verminderen. Van deze maatregelen wordt neutraliseren en ’s nachts binnen houden veel toegepast. Meer dan de helft van de katten blijft ’s nachts binnen. Een belletje wordt bij iets minder dan één op vijf katten toegepast. Andere maatregelen zoals de kat binnenhouden tijdens het broedseizoen zijn een stuk minder populair. Driekwart (77%) van de eilanders overweegt op dit moment niet om (extra) maatregelen te nemen.
Tweederde van de eilanders vindt dat het los laten lopen van katten schade aan de natuur veroorzaakt. Slechts één op tien eilanders is het daar niet mee eens. Desondanks is er geen meerderheid tegen het loslopen van huiskatten. Ongeveer 44% vindt dat katten los moeten kunnen lopen en 40% van niet. Een verbod op het houden van katten op Schiermonnikoog gaat tweederde van de eilanders te ver, maar er is wel een zeer grote meerderheid voor verplichte neutralisatie. Het vangen en overbrengen van verwilderde katten naar het vasteland wordt door de eilanders massaal gesteund. Voor het eventueel afschieten van de katten die zich niet laten vangen is nog steeds een meerderheid, maar dit is meer omstreden. Verder zijn eilanders kritisch op de katten van bezoekers van het eiland. Verreweg de meeste bewoners vinden dat bezoekers hun kat niet los mogen laten op het eiland. Er is zelfs een (krappe) meerderheid voor een “gastkattenverbod”. Er is een fors verschil in mening tussen eilanders met en zonder kat. Katteneigenaren zijn een stuk minder overtuigd van de schadelijkheid van katten voor de natuur en zijn ook veel vaker tegen ingrijpen. Veertig procent van de katteneigenaren vindt dat loslopende huiskatten schadelijk zijn voor de natuur, terwijl tachtig procent van de eilanders zonder katten dit vindt. Katteneigenaren en niet-katteneigenaren zijn het wél eens over verplichte neutralisatie van alle katten op het eiland.
Een bedreiging voor de natuur is dat er nog ongeneutraliseerde dorpskatten zijn, omdat die kunnen zorgen voor nieuwe zwerf- en verwilderde katten. Een kans is een neutralisatieplicht, want dit is een effectieve maatregel die ook een groot draagvlak heeft onder de bewoners. Behalve de te lage neutralisatiegraad is het feit dat meer dan 80% van de dorpskatten losloopt ook een bedreiging voor de natuur. Een losloopverbod of een houdverbod zouden effectief zijn, maar daar is geen meerderheid voor. Het stimuleren van vrijwillige predatiebeperkende maatregelen kan predatie wel degelijk verkleinen, maar de effectiviteit of de bereidheid daarvan is beperkt. Mogelijk zijn de katten van de bezoekers de grootste bedreiging voor de natuur. Het is aannemelijk dat de 300.000 gasten jaarlijks vele honderden katten meenemen naar het eiland. Het is zeer waarschijnlijk dat de meeste loslopen en dat er ook ongeneutraliseerde katten bij zijn. Er zijn kansen om de schadelijke effecten te beperken. Ook voor “gastkatten” is een overgrote meerderheid van de bewoners voor een neutralisatieplicht. Verder zijn de bewoners kennelijk kritischer op “gastkatten” dan op de eigen katten. Een overgrote meerderheid van 90% is voor een losloopverbod van de katten van bezoekers. Ook is er een (krappe) meerderheid voor een verbod op het meenemen van katten door toeristen.
Inleiding
Huiskat Thuiskat is in 2021 opgericht om de biodiversiteit te beschermen tegen loslopende huiskatten. Er was destijds geen organisatie die zich specifiek richtte op het beperken van natuurschade door loslopende katten. Meer informatie over de stichting is te vinden op huiskatthuiskat.nl. Onze stichting heeft het initiatief genomen om onderzoek te doen naar de “dorpskatten” op Schiermonnikoog. Met dorpskatten bedoelen we de katten van de eilandbewoners. Deze katten zijn de tegenhangers van de verwilderde katten in het Nationaal Park Schiermonnikoog. De Rijksuniversiteit Groningen had eerder onderzoek gedaan naar deze verwilderde katten, maar er was geen informatie over de “dorpskatten”. In opdracht van en met medefinanciering van Nationaal Park Schiermonnikoog hebben we daarom dit onderzoek gedaan.
Om het onderzoek meer compleet te maken, hebben we ook onderzocht hoeveel katten door bezoekers werden meegenomen. Door de lage respons kunnen helaas geen betrouwbare schatting doen. In de toekomst willen we daarop opnieuw onderzoeken hoeveel “gastkatten” elk jaar worden meegenomen. We hebben geen onderzoek naar verwilderde katten gedaan. Wel geven we aan de hand van andere bronnen een indicatie van het aantal verwilderde katten op het eiland. Zwerfkatten hebben we ook niet onderzocht, maar wel hebben we de eilanders wel gevraagd of ze de afgelopen maand een vermoedelijke zwerfkat in de buurt van hun woning hebben gezien. Daardoor hebben we wel een indicatie gekregen of er zwerfkatten zijn op het eiland.
De enquêtes zijn in de zomer van 2025 verspreid, verzameld en verwerkt door Ellen Erren, student diermanagement aan Hogeschool Van Hall Larenstein. Zij is in oktober 2025 op dit onderzoek afgestudeerd. Dit publieksverslag is gebaseerd op de antwoorden op enquêtevragen en het onderzoek van Ellen Erren. Bij alle 520 huishoudens op Schiermonnikoog is een enquête bezorgd. In totaal zijn 181 ingevulde enquêtes retour ontvangen. De genoemde aantallen en percentages in het onderzoek zijn schattingen, tenzij anders aangegeven. De schattingen zijn betrouwbaar. Er is een kans van 90% dat het genoemde aantal of percentage correct is of maximaal 5 procentpunten afwijkt van de werkelijkheid. Het doel van het onderzoek was om inzicht te krijgen in de gehouden katten op het eiland: het aantal, of ze loslopen en of ze geneutraliseerd zijn. Daarnaast is onderzocht of eigenaren bereid zijn maatregelen te nemen om het jagen van hun kat te voorkomen of te verminderen. Schiermonnikoog is hiervoor een geschikte locatie, omdat er slechts 520 huishoudens zijn. Met relatief weinig enquêtes kan een betrouwbaar beeld van de dorpskatten en hun eigenaren worden verkregen. Ook bij alle recreatiewoningen is een enquête verspreid. Gasten konden de enquête ophalen bij het informatiecentrum “Het Baken” of digitaal invullen via de website Schitterend Schiermonnikoog. Van bezoekers zijn 83 ingevulde enquêtes retour ontvangen. Het aantal retour ontvangen gastenenquêtes was helaas te klein om betrouwbare uitspraken te doen. De resultaten zijn daarom indicatief.
De onderzoeksresultaten kunnen nuttig zijn voor overheden bij het maken van beleid om natuurschade door huiskatten te voorkomen. Op Schiermonnikoog wordt al beleid gevoerd door het wegvangen van verwilderde katten en door bewoners te stimuleren hun katten te laten neutraliseren, chippen en registreren. Bovendien is beleid voeren voor loslopende katten is op Schiermonnikoog belangrijk. Meer dan 90% van het eiland bestaat uit Natura 2000 gebied en het eiland is een belangrijk vogelreservaat. Omdat er geen andere landroofdieren zijn is de impact van het wel of niet loslopen van al dan niet zwervende of verwilderde huiskatten groter dan elders. Bovendien kan beleid voor loslopende katten op een eiland door de kleine schaal effectiever zijn dan op het vasteland. Tot slot, de hiernavolgende dik gedrukte teksten kunnen worden gelezen als kernpunten.
Deel 1. Wat is bekend over de huiskatten van eilandbewoners?
Hoeveel katten met een eigenaar zijn er op Schiermonnikoog? [1]
Uit de enquête blijkt dat er Schiermonnikoog ongeveer 227 katten met een eigenaar zijn.[2] Het aandeel huishoudens met één of meer katten is iets meer dan een kwart.[3] Het kattenbezit is daarmee vergelijkbaar met het westen van Nederland. Om precies te zijn, op Schiermonnikoog is het aandeel huishoudens met katten 26,5% en in het westen van Nederland 27%. Het gemiddelde kattenbezit in de provincies Friesland, Groningen en Drenthe is hoger, namelijk 34%.[4]
Waar komen de katten vandaan? [5]
Eén op vijf katten van de respondenten is op het eiland geboren.[6] Dit ondanks dat verreweg de meeste katten op het eiland geneutraliseerd zijn. Ongeveer 70% van de katten van de respondenten is niet op het eiland geboren. Van ongeveer 10% is dit onbekend. Van de 48 respondenten met katten hadden maar drie hun katten niet geneutraliseerd. Deze respondenten hadden samen wel zeven katten, waarvan twee poezen. Hieruit valt te berekenen dat er op het eiland ongeveer 20 niet-geneutraliseerde katten rondlopen, ongeveer 9% van het totaal.[7] Het blijkt dus ook dat er nog steeds kittens op het eiland geboren worden. Er zijn de afgelopen twee jaar bij de 48 respondenten met katten twee nestjes geweest, met in totaal dertien kittens.[8] Hiervan zijn er tussen de 1 en 5 kittens op het eiland gebleven. Het is niet mogelijk om precies na te gaan hoeveel kittens er de afgelopen twee jaar op het eiland zijn geboren, maar het zijn er minimaal dertien en mogelijk tientallen.
Zijn de katten geneutraliseerd?[9]
Ongeveer 89% van de katten van de respondenten is geneutraliseerd.[10] Dit betekent dat er nog ongeveer 20 katten op het eiland zijn die niet geneutraliseerd zijn. De meeste van deze katten lopen waarschijnlijk los rond, want de meeste katten lopen los, zie verderop. De eerder genoemde zeven niet geneutraliseerde katten van de eilanders die de enquête invulden, lopen ook los.
Van de drie respondenten met katten die niet geneutraliseerd zijn, zijn twee bereid dit alsnog te doen, maar alleen als dat volledig vergoed wordt. De derde wil niet dat zijn of haar twee katers geneutraliseerd worden. Omgerekend naar het hele eiland betekent dit dat de meeste eigenaren van de naar schatting 20 ongeneutraliseerde katten, de meeste deze wel zouden willen neutraliseren.
Neutralisatie is belangrijk, omdat katten zich snel kunnen voortplanten. Een poes twee of drie nestjes per jaar produceren. Een nestje telt gemiddeld vier kittens. De vrouwelijke kittens kunnen na zes maanden zelf beginnen met het krijgen van nestjes. Na twee jaar kan één zwangere poes (als het meezit) voor een populatie van 128 katten zorgen.[11] Het totaal aantal katten zal beperkt worden door de beschikbare hoeveelheid voedsel.
Zijn de katten gechipt en geregistreerd? [12]
Ongeveer 80% van de katten is gechipt en daarvan zijn tussen de 80% en 95% geregistreerd.[13] Het valt op dat de eigenaren van katten die gechipt zijn op de vraag of hun kat ook geregistreerd is, vaak “Niet van toepassing” hebben gekozen. Het zou kunnen dat de eigenaren niet weten of de kat(juist) is geregistreerd. Een aantal van deze respondenten heeft de kat mogelijk niet geregistreerd. Van de katten met een chip is het aandeel dat geregistreerd is tussen de 80% en 95%.[14]
Chippen en registreren is belangrijk om vermiste katten te identificeren en terug te bezorgen bij de eigenaar. Van de 181 personen die de enquête hebben ingevuld, zijn er de afgelopen twee jaar bij vijf een kat definitief vermist geraakt. Deze katten zijn dus niet meer teruggekomen. Van deze vijf is dit bij twee personen meerdere keren gebeurd. Er zijn dus in de afgelopen twee jaar minimaal zeven katten verdwenen op het eiland. Als dit representatief is voor alle huishoudens op het eiland, dan verdwijnen er ongeveer tien katten per jaar.[15] Of deze zijn overleden, zijn gaan zwerven of meegenomen zijn van het eiland is niet bekend.
Lopen veel katten los en zien de eigenaren dat ze prooien vangen? [16]
Ongeveer 83% van de katteneigenaren laten hun kat of katten regelmatig los rondlopen.[17] Van 30% van de katten weet de eigenaar dat de kat of katten eens per maand of vaker prooien vangen.[18] Omgerekend naar het totaal aantal huishoudens op het eiland zijn dat ongeveer 178 katten die regelmatig loslopen.[19] Ongeveer 44% van de katteneigenaren gaf aan dat hun kat wel eens een vogel had gevangen, en 60% wel eens een muis.[20] Twee van de geënquêteerde huishoudens gaven aan dat hun kat wel eens een konijn had gedood. Van de zeven bezoekers die hun katten hadden meegenomen, gaven twee aan dat hun kat op het eiland eerder wel eens een prooi had gevangen, een muis en een konijn. Op grond van de enquête kan niets gezegd worden over hoeveel prooidieren de katten vangen. Dat katteneigenaren aangeven dat hun kat nooit of zelden een prooi vangt, betekent niet dat dit ook het geval is. Katten nemen lang niet alle prooien mee naar huis.[21]
Deel 2. Wat willen katteneigenaren doen tegen het jachtgedrag van hun kat?
Welke maatregelen zijn er tegen het jagen door katten?
Behalve binnen houden zijn de belangrijkste maatregelen het afschermen van de tuin, aan de lijn houden, ’s nachts en in het broedseizoen binnen houden, een timer op het kattenluik, een belletje of kraagje omdoen. De kat neutraliseren is ook belangrijk maar die is eerder al besproken. De meest effectieve maatregelen tegen predatie zijn het binnen houden van de kat, het afschermen van de tuin of het uitlaten van de kat aan de lijn. De kat krijgt dan niet meer de kans om te jagen. Andere maatregelen beperken de tijd die de kat heeft om te jagen. Bijvoorbeeld de kat ’s nachts binnenhouden, in het broedseizoen binnenhouden, of een timer op het kattenluik om de tijd buiten te beperken. Verder kunnen eigenaren de kat een belletje of kraagje omdoen, zodat bijvoorbeeld een vogel de kat hoort of ziet aankomen. Deze maatregelen hebben effect, maar voorkomen predatie niet helemaal en verstoring wordt niet voorkomen.[22]
Hoe vaak worden maatregelen genomen? [23]
De populairste maatregel is de kat ’s nachts binnenhouden. Ongeveer de helft van de katteneigenaren doet dit. Bijna een vijfde van de katteneigenaren doet de kat een belletje om. Zoals eerder aangegeven houdt ongeveer 17% van de katteneigenaren de kat binnen. Andere maatregelen zijn een stuk minder populair.[24] Binnen houden in het broedseizoen, een kattenluik met timer en een kattenren zitten rond de tien procent. De kat aangelijnd houden en de “Birdbesafe” halsband worden nog minder toegepast. Deze vraag is aan zowel de eigenaren van “binnenkatten” en “buitenkatten” gesteld. De eigenaren van binnenkatten zullen behalve het binnenhouden geen extra maatregelen treffen. De genoemde maatregelen worden door de bewoners met “buitenkatten” mogelijk iets vaker toegepast dan hier is weergegeven.
Wat is het draagvlak om meer te doen? [25]
Van de katteneigenaren overweegt 77% momenteel geen nieuwe maatregelen om het jachtgedrag van hun kat te beperken, maar ongeveer 70% van hen staat daar wel voor open.[26] De maatregelen die katteneigenaren in de toekomst het vaakst bereid zouden zijn om te nemen zijn ’s nachts binnenhouden of een belletje om doen. Ongeveer een derde overweegt de kat ’s nachts binnen te gaan houden en een vijfde overweegt een belletje. Dit zijn ook de meest populaire maatregelen die nu al worden genomen. Een kattenluik met timer en een felgekleurde halsband vallen minder in de smaak. Ongeveer 15% van de katteneigenaren overweegt dit. De andere maatregelen scoren minder dan 10%. Slechts ongeveer 2% van de katteneigenaren waren bereid geld uit te geven aan een kattenren of afgeschermde tuin. Wel staat ongeveer 23% van de katteneigenaren open voor meer informatie over het beperken van predatie.[27]
We voegen hier nog aan toe dat we katteneigenaren met een “buitenkat” niet gevraagd hebben of ze bereid zouden zijn hun kat voortaan binnen te houden. We weten uit ervaring dat de bereidheid om katten alsnog binnen te gaan houden nadat deze al langere tijd gewend zijn buiten te lopen klein is. Wel is de eilanders gevraagd of ze bereid waren een nieuwe kat niet los te laten lopen. Van de huishoudens die een nieuwe kat overwegen, is ongeveer één op drie bereid de kat binnen te houden.[28] Het aandeel huishoudens met binnenkatten is nu ongeveer één op zes. Het aandeel binnenkatten zou omhoog kunnen gaan in de toekomst. De eilanders die de katten binnen houden, hebben meerdere redenen om dat niet te doen. Er is niet een reden die er echt uit springt. Men houdt de kat binnen om overlast te voorkomen, uit veiligheid voor de kat, om te voorkomen dat de kat wegloopt, om predatie te voorkomen, omdat het om een raskat gaat of om een combinatie van redenen.
Deel 3. Wat vinden eilandbewoners van loslopende katten en natuur?
Aan de hand van stellingen is de mening van de eilanders over loslopende katten en de natuur gepeild. Men kon steeds aangeven of men het met een stelling eens, sterk eens, of oneens of sterk oneens was, of dat men neutraal was.
Vinden eilandbewoners het los laten lopen van katten schadelijk voor de natuur? [29]
Ongeveer tweederde van de eilanders vindt dat het los laten lopen van katten schade aan de natuur veroorzaakt. Slechts ongeveer één op tien respondenten is het niet eens met deze stelling. De rest is neutraal. Men maakt zich iets minder druk over wilde dieren in het dorp zelf. Ongeveer 15% van de eilanders maakt zich geen zorgen over het effect van katten op wilde dieren in het dorp .[30]
Zouden huiskatten volgens de eilanders buiten los moeten kunnen lopen? [31]
De meningen over het loslopen van katten zijn redelijk gelijk verdeeld. Er is geen meerderheid voor- of tegen het loslopen van katten. Er zijn ongeveer evenveel bewoners voor als tegen de stelling. Ongeveer 44% is voor mogen loslopen en ongeveer 40% tegen.[32] De overige bewoners zijn neutraal. De tegenstanders van loslopen zijn wel wat meer uitgesproken. Bijna een kwart is het sterk oneens met loslopen, van de voorstanders is bijna 13% het er sterk mee eens dat katten moeten kunnen loslopen.[33] Er is een groot verschil in mening tussen katteneigenaren en niet-katteneigenaren. Zie onderaan pagina 7 en verder.
Wat vinden eilandbewoners verplichte neutralisatie of een verbod op het houden van huiskatten? [34]
Er is een grote meerderheid voor verplichte neutralisatie, maar een houdverbod van katten gaat tweederde van de eilanders te ver. Bijna 70% is voor verplichte neutralisatie, maar ook ongeveer 15% is tegen en de rest neutraal. Een houdverbod van huiskatten op het eiland is niet populair, hier is een vijfde voorstander van, maar meer dan tweederde tegenstander, waarvan de helft sterk tegenstander.[35]
Wat vinden eilandbewoners van de verantwoordelijkheid van de katteneigenaar? [36]
Een meerderheid van de eilanders vindt dat kattenbezitters niet verantwoordelijk zijn als hun kat een beschermd dier doodt. Toch vindt ook een meerderheid dat de katteneigenaren een boete zouden moeten kunnen krijgen als hun kat een beschermd dier doodt.[37] We hebben de eilanders gevraagd of kattenbezitters verantwoordelijk zijn als hun kat een wild dier doodt. Dit hebben we gedaan met een stelling: “Kattenbezitters zijn niet verantwoordelijk als hun kat een beschermd dier doodt”. Ongeveer zestig procent van de respondenten is het hier mee eens.
Ongeveer een vijfde vindt dat dat katteneigenaren wel verantwoordelijk zijn en een vijfde is neutraal. Dit is lijkt tegenstrijdig met de antwoorden op de volgende stelling. Ook bijna zestig procent van de respondenten vindt namelijk dat een katteneigenaar een boete moet kunnen krijgen als de kat een wild dier doodt, net als dat bij hondeneigenaren dat het geval is. De manier waarop de vraag gesteld wordt, lijkt hier een grote invloed op het antwoord te hebben. Dit is een indicatie dat bewoners hun mening vooraf nog niet hadden bepaald over de verantwoordelijkheid voor een door een kat gedood wild dier.
Wat vinden eilandbewoners van het wegvangen of afschieten van zwerf- en verwilderde katten? [38]
Het vangen en overbrengen van verwilderde katten naar het vasteland wordt door de eilanders massaal gesteund. Voor het eventueel afschieten van de katten die zich niet laten vangen is nog steeds een meerderheid, maar dit is meer omstreden.[39] De verwilderde katten die in het Nationaal Park leven, zijn in 2023 en 2024 deels weggevangen. De gevangen katten zijn naar een kattenopvang op het het vasteland overgebracht. Ongeveer 80% van de eilanders is hier voorstander van. Ongeveer 10% van de eilandbewoners het er niet mee eens en 10% is neutraal. De mogelijkheid van afschot is meer omstreden. Als vangen niet lukt en er geen andere oplossing is, dan heeft een meerderheid (60%) er geen bezwaar tegen dat de laatste verwilderde katten in het Nationaal Park worden afgeschoten. Een derde is zelfs sterk voorstander, Daar is een kwart van de bewoners het niet mee eens, waarvan bijna één op zeven sterk tegenstander.
Wat vinden eilandbewoners van de katten van de bezoekers van het eiland? [40]
Eilanders zijn kritisch op bezoekers die hun kat meenemen. De bewoners zijn massaal van mening dat bezoekers hun kat niet los mogen laten op het eiland. Ook zijn eilanders bijna allemaal voor de verplichte neutralisatie van “gastkatten”. Er is zelfs een (krappe) meerderheid voor een verbod op “gastkatten”.[41] Minder dan 5% het oneens met de stelling dat bezoekers van het eiland hun kat niet los mogen laten. Eilanders zijn het zo goed als allemaal eens dat katten van bezoekers gechipt en geneutraliseerd moeten zijn. Verder zijn meer dan 75% van de eilanders het eens met de stelling dat gasten op de boot geïnformeerd moeten worden over de negatieve effecten van katten op de natuur op Schiermonnikoog, minder dan 10% is daar op tegen. Er is een krappe meerderheid van de eilanders die vindt dat katten van gasten niet welkom zijn op het eiland, maar een vijfde is daar op tegen. Verder is meer dan 70% van de eilanders voorstander van een speciaal herkenningsbandje voor “gastkatten”.[42]
Is er een verschil in mening tussen eilanders met en zonder kat?
Het korte antwoord is ja, en het verschil is fors. Katteneigenaren zijn een stuk minder overtuigd van de schadelijkheid van katten voor de natuur en zijn ook veel vaker tegen ingrijpen. Wat opvalt is dat de groepen elkaar vinden in de neutralisatieplicht. Ongeveer 40% van de katteneigenaren vinden dat loslopende huiskatten schadelijk zijn voor de natuur, terwijl 80% van eilanders zonder katten dit wel schadelijk vinden.[43] Verder vinden 55% van de eilanders zonder kat dat katten niet los zouden moeten lopen. Van de katteneigenaren vindt maar ongeveer 12% dat katten niet los zouden moeten lopen.[44] Het verschil is groot maar ook sterk. Van de katteneigenaren is een derde sterk van mening dat katten los moeten kunnen lopen, maar van de niet-katteneigenaren is een derde het hier juist sterk mee oneens. Wel is er bij beide groepen een ruime meerderheid vóór een neutralisatieplicht. Er is op dit punt dan ook geen statistisch significant verschil tussen de groepen.[45] Dit geldt ook voor een neutralisatieplicht en chip- en registratieplicht voor katten van gasten. Meer dan 95% van de eilanders is het eens met een neutralisatieplicht en chip- en registratieplicht van “gastkatten”. Het lijkt er op dat natuurbescherming en kattenwelzijn elkaar op dit punt hebben gevonden. Neutralisatie levert gezondheidsvoordelen op voor de kat en beperkt ongewenste nestjes en dierenleed bij zwerf- en verwilderde katten.
Is er een verschil tussen de meningen van gasten en bewoners?
De reactie van de gasten op de stellingen is vergelijkbaar met de reacties van de eilanders. Omdat we een kleine steekproef (83 enquêtes) hebben genomen van de gasten van het eiland, moeten de vergelijkingen met de eilanders als indicatief worden gezien. Bij één stelling is een significant verschil gevonden. Bezoekers van het eiland waren vaker tegen het loslopen van huiskatten (55%) dan de eilanders (40%). Het verschil kan mogelijk verklaard worden omdat onder de eilanders die de enquête invulden een hoger percentage katteneigenaar is dan bij de gasten (eilanders 27%, gasten 14%, landelijk 23%).[46]
Deel 4 Hoeveel katten zijn er op het eiland die niet van bewoners zijn?
Hoeveel zwerf- en verwilderde katten zijn er op Schiermonnikoog? [47]
We hebben geen onderzoek gedaan om een wetenschappelijk verantwoorde schatting te kunnen doen. Echter, alles wijst er op dat er tenminste enkele zwerfkatten rondom bewoond gebied zijn en dat er ook nog tientallen verwilderde katten in het Nationaal Park leven.
Zwerfkatten zijn katten die geen eigenaar hebben, altijd buiten verblijven maar zich nog dichtbij mensen ophouden. Ze zijn in elk geval deels van mensen afhankelijk voor voedsel. Ze worden gevoerd, ze bedelen of eten uit vuilnisbakken. Veertig eilanders hebben in de enquêtes aangegeven dat ze in de maand voor het invullen van de enquête zwerfkatten in de buurt van hun woning hebben gezien.[48] Het is dus waarschijnlijk dat er meerdere katten zonder eigenaar rondlopen in en rondom het dorp. Het aantal is onbekend. We schatten zelf in dat het om enkele katten gaat.
Verder zijn er de verwilderde katten in het Nationaal Park. Verwilderde katten schuwen elk contact met mensen en jagen hun eigen eten bij elkaar. Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen schatten het aantal verwilderde katten in 2021 op ongeveer vijftig stuks. In 2023 en 2024 werden er 69 verwilderde katten weggevangen.[49] Helaas waren dit niet alle verwilderde katten, want in het najaar van 2024 werden nog 35 verschillende katten op foto’s van wildcamera’s gezien. De katten op de foto’s in het Nationaal Park zijn waarschijnlijk bijna allemaal verwilderde katten. Er werden bij het wegvangen minder dan 10% katten gevangen die wel een eigenaar hadden.[50] Sinds het najaar van 2024 is al meer dan een jaar verstreken, waarbij katten zich hebben kunnen voortplanten. Er zullen dus tientallen verwilderde katten in het Nationaal Park leven.
Hoeveel katten nemen bezoekers elk jaar mee naar het eiland?
We kunnen geen betrouwbaar aantal katten noemen omdat de gasten te weinig enquêtes hebben geretourneerd. Daarom hebben we een schatting op grond van andere bronnen gemaakt. We schatten in dat gasten rond de 5.000 katten per jaar meenemen. Dit is een conservatieve schatting. Ons onderzoek bevestigt wel dat veel gasten katten meenemen, dat deze katten vaak loslopen en dat deze wilde dieren verstoren en doden. We hebben 83 ingevulde enquêtes ontvangen. Van deze 83 gasten hadden er zeven hun kat of katten meegenomen. Het ging om in totaal elf katten. Vijf van de zeven eigenaren lieten de kat loslopen, twee gaven aan dat hun kat op het eiland wel eens een prooi had gevangen, waaronder een konijn. Bij gebrek aan afdoende enquêtes hebben we een benadering gedaan van het aantal “gastkatten” per jaar aan de hand van andere bronnen. We hebben het gemiddelde kattenbezit in Nederland gebruikt, het aandeel katteneigenaren dat de kat meeneemt op vakantie en het aantal bezoekers van Schiermonnikoog dat naar Schiermonnikoog op vakantie gaat. We zijn daarbij uitgekomen op een conservatieve schatting van 4.777 “gastkatten” per jaar. Het aantal gastkatten per jaar kan nog een stuk hoger liggen. We willen in de toekomst opnieuw onderzoek doen om wel een betrouwbare uitspraak te kunnen doen over het aantal katten dat elk jaar door gasten wordt meegenomen. We leggen hier uit hoe we tot een indicatie van ongeveer 5.000 “gastkatten” per jaar zijn gekomen.
Uit onderzoek in opdracht van huisdierenverzekeraar Figo blijkt dat ongeveer één op vijf katteneigenaren (19%) de kat mee op vakantie neemt.[51] Jaarlijks ontvangt Schiermonnikoog 300.000 gasten.[52] Hoeveel daarvan katteneigenaar zijn, weten we niet. We kunnen daarvoor het landelijk gemiddelde gebruiken. We weten hoeveel procent van de huishoudens in heel Nederland een kat heeft. Dit vertalen we naar de 300.000 bezoekers door het gemiddeld aantal katten per Nederlander met 300.000 te vermenigvuldigen. Het aantal katten in Nederland in 2023 was drie miljoen, het aantal inwoners 17,9 miljoen.[53] Het aantal katten per Nederlander 3 miljoen gedeeld door 17,9. Het aantal katten per Nederlander maal 300.000 maakt dat de bezoekers ongeveer 50.279 katten hadden. Daarvan wordt volgens Figo 19% meegenomen, dit maakt 9.553 katten. Echter, eigenaren zullen de kat niet zo snel voor één of twee dagen meenemen naar het eiland. De cijfers van Figo gingen bovendien over vakantie, niet over uitstapjes. Om tot een voorzichtige schatting te komen, gaan we er vanuit dat geen van de bezoekers die korter dan vier nachten bleven een kat meenamen. Volgens het Bezoekersonderzoek Schiermonnikoog verbleef van de 300.000 bezoekers ongeveer de helft vier nachten of meer, dus 150.000 personen.[54] Het geschatte aantal meegenomen katten kan dan door de helft. Een voorzichtige indicatie van het aantal katten dat per jaar door toeristen wordt meegenomen is daarom 4.777 katten.
De laatste groep zijn de seizoenswerkers. We hebben hier geen onderzoek naar gedaan. Wel weten we uit eerste hand dat er seizoenswerkers zijn die de kat meenemen. We weten ook dat een aantal van deze katten dag en nacht buiten zijn, omdat de accommodaties waar de werknemers verblijven geen huisdieren toestaan.
Dorpskatten Schiermonnikoog: kansen en bedreigingen
De uitslag van de enquête laat zien dat dat bedreigingen zijn door katten voor de natuur, maar ook dat er kansen zijn om hier iets tegen te doen. Met bedreigingen bedoelen we een risico op predatie en verstoring van dieren die van belang zijn voor het Nationaal Park Schiermonnikoog. Dat zijn in het bijzonder de dieren waar de kat op jaagt en waarvoor instandhoudingdoelen gelden. Op grond van het Natura 2000 beheerplan “Duinen Schiermonnikoog” is er bijvoorbeeld een instandhoudingsdoel voor de tapuit. Daarnaast zijn er de zogenaamde “typische soorten” die horen bij de beschermde habitattypes. Een voorbeeld van een belangrijke “typische soort’ voor de duinen is het konijn. Met kansen bedoelen we effectieve maatregelen tegen natuurschade waarvoor draagvlak bij de eilanders bestaat.[55]
Een bedreiging voor de natuur is dat uit de dorpskatten nieuwe zwerf- en verwilderde katten kunnen voortkomen. Zwerf- en verwilderde katten hebben waarschijnlijk een grotere impact op beschermde dieren op het eiland dan de “dorpskatten”. Het blijkt dat de dorpskatten kittens krijgen en dat er niet-geneutraliseerde dorpskatten loslopen. Bovendien raken er af en toe dorpskatten zoek. Weliswaar is 90% van de dorpskatten geneutraliseerd, maar omdat katten zich snel voortplanten is dit te weinig. De grootste kans ligt daarom bij een hogere neutralisatiegraad. Dit is een effectieve maatregel met een groot draagvlak. Het invoeren van een neutralisatieplicht zou ervoor zorgen dat dorpskatten minder grote afstanden gaan afleggen, minder ver de natuur in trekken en minder vaak zoekraken. Als ze toch gaan zwerven, dan planten ze zich niet voort en zullen ze uiteindelijk door tijdsverloop overlijden. De uitstroom van “dorpskatten” naar de zwerf- en verwilderde kattenpopulatie zou daarmee onder controle zijn. Een neutralisatieplicht zou allicht gecombineerd kunnen worden met de uitrol van de chip- en registratieplicht.[56]
Een andere bedreiging is het feit dat de dorpskatten in overgrote meerderheid los rondlopen. Dit zorgt voor predatie en verstoring. Er is op grond van de enquête helaas geen voor de hand liggende oplossing.[57] Er is onder de eilanders geen meerderheid voor een kattenlosloopverbod. Van de katteneigenaren vindt bijna driekwart dat een kat los moet kunnen lopen. Voorlichting zou katteneigenaren over de streep kunnen trekken om vrijwillig predatiebeperkende maatregelen te nemen, maar de bereidheid of effectiviteit van deze maatregelen is beperkt.
Mogelijk is de grootste bedreiging het grote aantal katten dat elk jaar door bezoekers van het eiland wordt meegenomen. Er zijn jaarlijks 300.000 bezoekers en die nemen waarschijnlijk vele honderden katten mee, waarvan hoogstwaarschijnlijk de meeste loslopen en een onbekend aantal niet geneutraliseerd zijn. Dit zorg voor predatie, verstoring en een risico op nieuwe zwerf- en verwilderde katten. Er zijn kansen om de schadelijke effecten te beperken. Ook voor “gastkatten” is een overgrote meerderheid van de bewoners voor een neutralisatieplicht. Verder zijn de bewoners kennelijk kritischer op “gastkatten” dan op de eigen katten. Een overgrote meerderheid van 90% is voor een losloopverbod van de katten van bezoekers. Verder is er een (krappe) meerderheid voor een verbod op het meenemen van katten door toeristen.
Verantwoording
De doelstelling of meningen van onze stichting Huiskat Thuiskat zijn van onszelf. Die worden niet noodzakelijkerwijze door andere partijen waar we mee samenwerken gedeeld. De aanbevelingen die Ellen Erres in haar afstudeerverslag noemt heeft zij op persoonlijke titel gedaan. Het initiatief voor het onderzoek kwam van ons en de enquêtes zijn door ons opgesteld. Het onderzoek is gestart in opdracht en met medefinanciering van Nationaal Park Schiermonnikoog. Dit verslag is een zo feitelijk mogelijke weergave van de uitkomsten van de enquêtes. Enige fout in dit verslag komt voor rekening van Huiskat Thuiskat.
Dit verslag is geschreven door Huiskat Thuiskat (Roel van Dijk), voornamelijk aan de hand van de enquêteresultaten. Verder is ook het afstudeerverslag van Ellen Erren gebruikt. Ellen Erren is student Diermanagement aan de hogeschool Van Hall Larenstein te Leeuwarden. Zij heeft haar afstudeeronderzoek geschreven met behulp van de enquêteresultaten. Zij heeft van medio mei 2025 tot medio oktober 2025 haar afstudeerstage bij Huiskat Thuiskat gelopen. Zij heeft voor haar afstudeeronderzoek de enquêtes opgehaald en hierover haar afstudeeropdracht geschreven. Haar onderzoek is in oktober 2025 door Van Hall Larenstein goedgekeurd. Verder hebben we bij het ophalen van de enquêtes ook hulp gehad van twee vrijwilligers van Huiskat Thuiskat.
Tenzij we anders hebben vermeld, zijn de cijfers over de eilandbewoners schattingen (“extrapolaties”) die we hebben gemaakt aan de hand van de enquêteresultaten. Het zijn betrouwbare schattingen. Van de 520 enquêtes hadden we een respons van 181. We hebben een betrouwbaarheid van 90% en een foutmarge van 5% aangehouden. Dat betekent dat er een kans van 90% is dat daadwerkelijke aantallen of percentages zich binnen een marge van 5 procentpunten bevindt. Bijvoorbeeld: de kans is 90% dat het daadwerkelijke aantal gehouden katten op Schiermonnikoog 227 katten is of maximaal 11 katten meer of minder.
Bij het afstudeeronderzoek van Ellen Erren is een betrouwbaarheid van 90% en een foutmarge van 10% gehanteerd.[58] Deze grotere foutmarge is geschikt voor verkennend onderzoek. Wij hebben voor de dorpskatten gekozen voor een kleinere marge om populatieschattingen te kunnen maken. De relatief grote steekproef van 181 op het totaal aantal huishoudens van 520 staat dit toe.
De cijfers over de bezoekers van het eiland daarentegen zijn niet goed bruikbaar om het aantal meegenomen katten te kunnen inschatten. De steekproef van 83 op een aantal bezoekers van 300.000 per jaar is niet groot. Dit komt omdat we van de gasten onvoldoende respons op de uitgezette enquêtes hebben ontvangen. De foutmarge is ongeveer 9% bij een betrouwbaarheid van 90%. Ten tweede kan er een vertekend beeld optreden omdat de enquête vaker is ingevuld door mensen die langer op Schiermonnikoog blijven en die de kat vaker meenemen. Een betere methode om het aantal meegenomen katten te tellen, zou zijn door “kattenkratten” te tellen dat door bezoekers wordt meegenomen van de boot naar het eiland. Het is dan mogelijk om een veel grotere steekproef te nemen.
Bijlage 1. Enquête voor eilandbewoners en de uitkomsten.
1. Heeft u één of meer huiskatten?
| Ja | 48 |
| Nee | 133 |
| 181 |
Indien nee: ga door naar vraag 23.
2. Hoeveel katten heeft u?
| Respondenten met één kat | 26 | 26 |
| Respondenten met twee katten | 16 | 32 |
| Respondenten met drie katten | 3 | 9 |
| Respondenten met vier katten | 3 | 12 |
| 48 | 79 |
3. Wat is het geslacht van uw huiskat? In het geval van meerdere huiskatten a.u.b. het aantal erbij schrijven.
| Poes | 32 |
| Kater | 37 |
| Onbekend (niet af te lezen database) | 10 |
| 79 |
4. Waar komt uw huiskat oorspronkelijk vandaan?
| Respondenten | Aantal katten | |
| Geboren Schiermonnikoog | 12 | 16 |
| Vasteland | 33 | 56 |
| Weet niet | 3 | 7 |
| 48 | 79 |
5. Is uw huiskat/ zijn uw huiskatten gechipt?
| Respondenten | Aantal katten | |
| Ja | 41 | 65 |
| Nee | 7 | 14 |
| 48 | 79 |
6. Heeft u de gechipte huiskat ook op naam geregistreerd in het NDG register?
| Respondenten | Aantal katten | |
| Ja | 35 | 62 |
| Nee | 5 | 8 |
| Nvt / onbekend | 8 | 9 |
| 48 | 79 |
7. Is uw huiskat/ zijn uw huiskatten gecastreerd/gesteriliseerd?
| Respondenten | Aantal katten | |
| Ja | 45 | 72 |
| Nee | 3 | 7 |
| 48 | 79 |
8. Zijn er de afgelopen twee jaar kittens bij u geboren?
| Respondenten | |
| Ja | 2 |
| Nee | 45 |
| Nvt | 1 |
| 48 |
9. Hoeveel kittens zijn er de afgelopen twee jaar bij u geboren?
1 x 5 kittens
1x 8 kittens
10. Waar zijn deze kittens naartoe gegaan? (Meerdere antwoorden mogelijk.)
Tussen de één en zeven kittens zijn op het eiland gebleven, meer is niet bekend.
11. Bent u bereid uw huiskat(ten) te laten castreren/steriliseren?
| Ja | 2 |
| Ja, mits vergoed | 7 |
| Nee | 1 |
| Nvt | 38 |
| 48 |
NB: er waren maar drie respondenten wiens kat niet geneutraliseerd was. Van deze drie blijken er twee te zijn die bereid zijn de kat te laten neutraliseren.
12. Laat u uw huiskat(ten) buiten loslopen?
| Respondenten | Aantal katten | |
| Ja | 40 | 62 |
| Nee | 8 | 17 |
| 48 | 79 |
13. Indien nee, wat is uw reden om uw huiskat niet los te laten lopen? Vul in:
1x raskat
1x tegen vermissing
1x combinatie veiligheid, predatie, overlast
1x overlast
2x kattenren (achterliggende reden niet bekend)
1x omdat eigenaar het niet wil (idem)
14. Hoe vaak laat u uw huiskat(ten) naar buiten? Kies het meest passende antwoord.
| Dagelijks | 40 |
| Wekelijks | 2 |
| Maandelijks | 1 |
| 43 |
NB Er waren 40 respondenten die aangaven de kat los te laten lopen, maar hier hebben 43 respondenten aangegeven de kat buiten te laten lopen. De verklaring voor dit verschil is onbekend.
15. Brengt uw huiskat(ten) prooien mee naar huis? Zo ja, hoe vaak gebeurt dit?
| Respondenten | |
| Dagelijks | 1 |
| Eens per week | 6 |
| Eens per maand | 6 |
| Zelden of nooit | 31 |
| 44 |
NB hier hebben kennelijk een aantal respondenten die de kat niet los laten ook de vraag beantwoord, maar niet allemaal (er zijn maar 40 respondenten die aangaven de kat(te) los te laten lopen, 8 van niet.
16. Welke prooidieren brengt uw huiskat mee naar huis? Meerdere antwoorden zijn mogelijk.
| Respondenten | |
| Vogel | 21 |
| Muis | 29 |
| Konijn | 2 |
| Anders | 7 |
- Bent u bereid om maatregelen te treffen die voorkomen dat uw huiskat(ten) op
wilde dieren jaagt?
18. Welke van de volgende maatregelen heeft u al genomen om te voorkomen dat uw huiskat op wilde dieren jaagt?
19. Welke van de volgende preventieve maatregelen zou u overwegen om te voorkomen dat uw huiskat(ten) op wilde dieren jaagt? Meerdere antwoorden zijn mogelijk.
20. Bent u geïnteresseerd in meer informatie over wat u kunt doen om de negatieve effecten van uw huiskat op de natuur te beperken?
| Ja | 12 |
| Nee | 35 |
| Nvt | 1 |
| 48 |
21. Bent u bereid om geld uit te geven aan een kattenluik met tijdslot (ongeveer 100 euro)?
| Ja | 8 |
| Nee | 35 |
| Nvt | 5 |
| 48 |
22. Bent u bereid om geld uit te geven aan een kattenren of afgeschermde tuin?
| Ja | 1 |
| Nee | 43 |
| Nvt | 4 |
| 48 |
Vanaf dit punt kunnen ook bewoners zonder katten verder met het invullen van de enquête.
23. Overweegt u een eventuele nieuwe huiskat niet buiten los te laten lopen? Vul uw reden in.
| Respondenten | |
| Ja | 12 |
| Nee | 24 |
| Nvt | 145 |
| 181 |
Stellingen: geef aan in hoeverre u het eens of oneens bent met de volgende uitspraken.
24. Het los laten lopen van huiskatten veroorzaakt schade aan de natuur
25. Het beleid om zwerfkatten op Schiermonnikoog te vangen met kooien en te herplaatsen op het vasteland bij een kattenopvang is een geschikte manier om het aantal zwerfkatten op Schiermonnikoog te verkleinen.
26. Gasten die hun huiskat meenemen naar Schiermonnikoog, zouden deze niet los mogen laten.
27. Als gasten hun huiskatten meenemen op vakantie, zouden deze gechipt en gesteriliseerd moeten zijn voor het geval ze ontsnappen.
28. Gasten moeten op de boot naar Schiermonnikoog geïnformeerd worden over de negatieve effecten die hun huiskat kan hebben op de natuur van Schiermonnikoog.
29. Gasten mogen geen huiskatten meer meenemen naar Schiermonnikoog om tevoorkomen dat ze ontsnappen en schade aan de natuur toebrengen.
30. Gasten mogen hun huiskatten alleen meenemen naar het eiland als deze een speciaal herkenningsbandje dragen, zodat ze als ze ontsnappen eerder kan worden voorkomen dat het zwerfkatten worden.
31. Huiskatten moeten buiten los kunnen lopen. Let op, de waarden zijn omgekeerd!
32. Ik maak mij zorgen over het effect van zwerfkatten op wilde dieren in het Nationaal Park Schiermonnikoog.
33. Ik maak mij zorgen over het effect van loslopende huiskatten op wilde dieren in het dorp, zoals konijnen en tuin- en weidevogels.
34. Kattenbezitters zijn niet verantwoordelijk als hun huiskat wilde dieren doodt. Let op, de waarden zijn omgekeerd!
35. Katteneigenaren van wie de huiskat(ten) wilde dieren doden, zouden net als hondeneigenaren een boete moeten kunnen krijgen.
36. Alle katten op Schiermonnikoog zouden verplicht gecastreerd/gesteriliseerd moeten worden om ongewenste nestjes en zwerfkatten te voorkomen.
37. Om de natuur te beschermen zou het houden van katten op Schiermonnikoog verboden moeten worden.
38. Als vangen niet lukt en er geen andere oplossing is, dan heb ik er geen bezwaar tegen dat de laatste verwilderde katten in het Nationaal Park Schiermonnikoog worden afgeschoten.
Vragen over zwerfkatten
39. Bent u de afgelopen twee jaar een huiskat of kitten verloren zonder dat deze is teruggevonden?
| Respondenten | |
| Ja, een enkele keer | 3 |
| Ja, meerdere keren | 2 |
| Nee | 176 |
| 181 |
40. Heeft u de afgelopen maand vermoedelijke zwerfkatten rond uw woning gezien?
| Respondenten | |
| Ja | 40 |
| Nee | 141 |
| 181 |
Bijlage 2. Enquête voor bezoekers en uitkomsten.
Heeft u één of meer huiskatten?
| Respondenten | |
| Ja | 12 |
| Nee | 71 |
| 83 |
Indien nee, dan kunt u verder vanaf vraag …
Heeft u uw huiskat(ten) meegenomen naar Schiermonnikoog?
| Respondenten | |
| Ja | 7 |
| Nee | 5 |
| Nvt | 71 |
| Totaal | 83 |
Indien nee, dan kunt u verder vanaf vraag …
Hoeveel katten neemt u mee of zou u willen meenemen?
| Kattenbezit aantal | Aantal respondenten met kat | Katten |
| 1 | 3 | 3 |
| 2 | 4 | 8 |
| 7 respondenten hebben | 11 katten |
NB uit de volgende vraag blijkt dat de respondenten hun kat of katten daadwerkelijk hebben meegenomen, omdat de zeven katteneigenaren de vraag of hun meegenomen kat gechipt is of niet allemaal beantwoorden met ja of nee, en niet met n.v.t.
Is/zijn de katten die u meeneemt allemaal gechipt?
| Respondenten met kat | |
| Ja | 6 |
| Nee | 1 |
| Totaal | 7 |
Is uw kat/ zijn uw katten gecastreerd/gesteriliseerd?
| Respondenten met kat | |
| Ja | 7 |
| Nee | 0 |
| Totaal | 7 |
Ben u van plan uw kat en/of katten tijdens uw verblijf op Schiermonnikoog buiten los te laten?
| Respondenten met kat | |
| Ja | 2 |
| Nee | 5 |
| Totaal | 7 |
Indien nee: Wat is de reden dat u uw kat/katten niet van plan bent los te laten lopen op Schiermonnikoog?
1x vrees vermissing kat
1x angstige kat
Heeft uw kat tijdens uw verblijf op Schiermonnikoog wel eens prooien mee naar huis gebracht?
| Respondenten met kat | Prooien | |
| Ja | 2 | 1x muis, 1x konijn |
| Nee | 5 | |
| Totaal | 7 |
Bent u bereid maatregelen te nemen om te voorkomen dat uw kat op wilde dieren jaagt tijdens uw verblijf op Schiermonnikoog?
| Respondenten met kat | |
| Ja | 3 |
| Nee | 2 |
| Misschien, afhankelijk van maatregel | 2 |
| Totaal | 7 |
Welke maatregelen gebruikt u op Schiermonnikoog?
| Maatregel | Respondenten met kat |
| Geen | 0 |
| Belletje | 4 |
| Birdbesafe-halsband | 0 |
| Binnenhouden broedseizoen | 1 |
| Kattenren-afgeschermde tuin | 0 |
| Aan de lijn | 1 |
| Kattenluik met tijdslot | 0 |
| Binnen in de nacht | 3 |
NB: optie n.v.t. is hier niet weergegeven, de focus ligt op het toepassen van de maatregelen.
Is uw kat/katten wel eens vermist geraakt op Schiermonnikoog?
| Respondenten met kat | |
| Ja | 0 |
| Nee | 7 |
| Totaal | 7 |
Indien ja, is deze kat weer gevonden?
Niet van toepassing.
Stellingen: geef aan in hoeverre u het eens of oneens bent met de volgende uitspraken.
Zie de bewonersenquête op pagina 17 en verder voor de vragen en antwoorden voor de bewoners én gasten.
[1] Enquête vragen 1 en 2
[2] Er waren 181 bruikbare enquêtes. De inzenders hadden in totaal 79 katten. Per huishouden dus 79 gedeeld door 181. De uitkomst hiervan maal het totaal aantal huishoudens (520) maakt 227 katten.
[3] Om precies te zijn: 26,5 % van de huishoudens heeft één of meer katten, zie afstudeeronderzoek pagina 15
[4] Onderzoek in opdracht van onder andere Dibevo, helaas is er geen jaartal genoemd in deze bron, maar het aantal huisdieren is door de jaren redelijk stabiel, via Meer dan 4 miljoen huishoudens hebben één of meer huisdieren | Prins Petfoods – Prins Petfoods
[5] Enquête vragen 3, 4, 8, 9, 10
[6] Database. 12 respondenten gaven aan dat hun 16 katten op het eiland waren geboren, dit is 20,2% van het totaal aantal katten van de respondenten. Drie respondenten met in totaal 7 katten wisten het niet. De overige 56 katten waren niet op het eiland geboren.
[7] Zeven van de 79 katten van de respondenten staat gelijk aan ongeveer 20 katten van de 227 katten op het eiland, ongeveer 9%.
[8] Database. Een nestje van vijf en een nestje van acht kittens.
[9] Enquête vragen 7, 11. Met neutralisatie bedoelen we castratie. Er is soms spraakverwarring, maar bij katten is er eigenlijk nooit sprake van sterilisatie, ook niet bij de poezen. Het gaat om het verwijderen van de geslachtsklieren, zowel bij de katers als de poezen. Om verwarring te voorkomen en om dat neutraliseren vriendelijker klinkt gebruiken we deze term.
[10] Database. Zeven van de 79 katten waren niet geneutraliseerd. Dit is 7/79×100=8,9%. Dus meer dan 90% van de katten is wel geneutraliseerd.
[11] Via Spring Is Here – And It’s Mating Time for Cats – FOUR PAWS in South Africa – Animal Welfare Organisation
[12] Enquête vragen 5, 6, 39
[13] Database. Zeven van de 48 respondenten met katten gaven aan dat de katten niet gechipt waren, die respondenten hadden samen 14 katten. Er waren dus 65 katten gechipt, drie tot dertien ervan waren niet geregistreerd. De eigenaren van drie katten vulden “Nee” in, de eigenaren van tien katten vulden “nvt” in. Mogelijk weet de eigenaar niet of deze katten geregistreerd zijn. Het is daarom niet bekend of deze geregistreerd zijn.
[14] 79 katten, 14 niet gechipt. Dus 65 wel. Daarvan tussen de 3 en 13 niet geregistreerd. Tussen de ongeveer 3/65 en 13/65 is bijna 5% en 20% niet geregistreerd. Dus tussen de 65-3 en 65-13 is gechipt en geregistreerd, dat is 62/79 en 52/79=78% – 66%
[15] 520/181×7/2
[16] Enquête vragen 12-16
[17] Van de 48 katteneigenaren die de enquête invulden, laten er 40 de kat regelmatig los.
[18] Database. 24 eigenaren geven aan dat hun kat of katten eens per maand of vaker prooien vangt.
[19] Acht van de 48 respondenten laten de kat niet loslopen, deze acht respondenten hebben 17 katten, er lopen dus 79-17=62 katten wel regelmatig los rond. Dit is 62/79×100=78,5% afgerond. Van de 227 katten op het eiland lopen er daarom 0,785×227=178 los.
[20] 21 van de 48 katteneigenaren gaven aan dat hun kat of katten wel eens een vogel hadden gevangen, 29 wel eens een muis.
[21] Kaine, G.; Wright, V.; Turk, Z. Predicting the Conservation Behaviour of Cat Owners: Involvement, Attitudes and Approach-Avoidance Conflict. Conservation 2024, 4, 505-532. Via https://doi.org/10.3390/conservation4030031
[22] Zie bijvoorbeeld Bells reduce predation of wildlife by domestic cats (Felis catus) | Journal of Zoology | Cambridge Core
[23] Enquête, vraag 18
[24] Afstudeerverslag pagina 55.
[25] Enquête, vragen 13, 17, 19, 23
[26] Afstudeerverslag pagina 19 en 20
[27] Database. 11 maal ja op de 48
[28] Database. Vraag 23. Van de 181 huishoudens antwoordden 145 “Niet van toepassing, ik ben niet van plan een nieuwe huiskat te nemen”.
[29] Enquête, vragen 24, 33
[30] Afstudeeronderzoek pagina 40 en 44.
[31] Enquête, vraag 31
[32] Afstudeeronderzoek pagina 17
[33] Afstudeeronderzoek pagina 17, figuur 1. Let op, de waarden in deze figuur zijn omgedraaid. Zie voor uitleg het afstudeeronderzoek pagina 14 tweede alinea.
[34] Enquête, vragen 36, 37
[35] Afstudeerverslag pagina 45 en 46.
[36] Enquête, vragen 34,35
[37] Pagina 44 en 45 afstudeerverslag. Let op, bij figuur op pagina 44 (E10) zijn de uitkomsten omgekeerd, eens is dus oneens, sterk eens is sterk oneens, maar neutraal blijft neutraal. Zie voor uitleg het afstudeeronderzoek pagina 14 tweede alinea.
[38] Enquête, vragen 25, 38
[39] Afstudeeronderzoek pagina 40 en 46
[40] Enquête, vragen 26, 27, 28, 29, 30
[41] Afstudeeronderzoek pagina 41, 42
[42] Afstudeeronderzoek pagina 43
[43] Afstudeeronderzoek pagina 47
[44] Afstudeeronderzoek pagina 50
[45]Afstudeeronderzoek pagina 18
[46] Bezoekers: 12 van de 83 respondenten hebben één of meer katten, bewoners: 48 van de 181
[47] Enquête, vraag 40
[48] Database.
[49] Er werd 78 keer een kat gevangen, maar negen keer werd er een gehouden kat gevangen, waarvan driemaal dezelfde kat.
[50] Bij het wegvangen werden er 69 verwilderde katten gevangen en slechts zeven katten met een eigenaar. Het percentage katten met een eigenaar dat in het Nationaal Park werd gevangen is ongeveer 9%.
[51] Namelijk 19% van de katteneigenaren. Figo, 2024. Via Persbericht: 1 op 3 Nederlanders neemt hond mee op vakantie
[52] Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd, Bezoekersonderzoek Schiermonnikoog, onderzoeksperiode 2022-2023, pagina 5, via https://schiermonnikoog.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/ceeca89d-f472-4a3d-acd2-b28704492807
[53] 3 miljoen katten in 2023, aantal inwoners Nederland in 2023 was 17,9, bron CBS en Divebo 2023
[54] Bezoekersonderzoek Schiermonnikoog, pagina 16
[55] We laten de uitvoerbaarheid van deze maatregelen hier buiten beschouwing.
[56] Deze wet die de chip- en registratieplicht mogelijk maakt is door de wetgever al aangenomen, maar de daadwerkelijke verplichting en uitvoering is nog niet begonnen. De uitvoering van de chip- en registratieplicht zal naar verwachting dit jaar beginnen.
[57] Het doel van Huiskat Thuiskat is een losloopverbod voor alle katten, maar voor dit verslag kijken we naar effectiviteit én draagvlak.
[58] Afstudeerverslag pagina 12 laatste alinea